Her dilde atasözleri önemli ber yere sahip. Atasözleri bir halkın kültürü, yaşayış biçimini, fikir ve görüşlerini yansıtır. Şimdiye kadar Kürt yayıncılığı içinde bir çok atasözleri kitabı yayımlandı. Bunlara yeni bir kitap eklendi. İstanbul Kürt Enstitüsü Yayınlarından çıkan Kürtçe "Gotinên Pêşiyan" (Atasözleri) kitabı Mehmet Oncu tarafından hazırlanmış.

25 YILLIK EMEK

Kürtçenin üzerinde büyük baskı ve yasaklamanın olduğu bir dönemde, 1983 yılında Oncu başlamış atasözlerini derlemeye ve 25 yıllık emek sonunda kitap okuyuculara ulaşmış. Oncu o dönemi şöyle anlatıyor:

"En zor şartlar altında atasözlerini derlemeye başladım. Bununla halkımızın değerinin en azından bir parçası kaybolmaktan kurtulmasını istedim."

5 bine yakın atasözünün bulunduğu kitabın yazarı Oncu, sözlerin önemi üzerine ise şunları dile getiriyor:

"Bir halkın folklorüyle o halkın coğrafyası, yaşamı ve daha bir çok şeyi öğrenebilir. Halk, inançlarını, fikirlerini, değerlendirme ve eleştirilerini, dertlerini, sevinçlerini folklor ve folklorik eserleriyle anlatır. Atasözleri ise bu folklorden sadece bir tanesidir. Bunların bazıları nasihattır, bazıları ilginç yaşam öyküsüdür ki binyılların tecrübesini içinde barındırır. Genelde her bir söz bir öyküye ve anıya sahip."

HER SÖZ DİLİN GÜZELLİĞİNİN YANSITIR

Kitaba önsöz yazan İstanbul Kürt Enstitüsü Başkanı Sami Tan ise "Bir halkı tanıman için o halkın kültürü, dili, özellikle de deyim ve atasözlerini çok önemli" diyor. "Ayrıca, bir dilin güzelliği ve zenginliği o dilin sözleri ve grameriyle, o dilin deyim ve atasözleriyle belli olur. Dil, deyim ve atasözlerinin yardımıyla güzelleşir ve canlanır" diyen Tan, "İnancımız o ki bu eser Kürtlerin, Kürtçesini geliştirip her alanda kullanmasına vesile olur" şeklinde konuşuyor.

Zamanla, toplumun içinde bulunduğu koşullarla birlikte atasözlerinden bazıları değerini kaybederken, bazıları daha çok ön plana çıkarlar. Tan'a göre kitabı gözden geçirdiklerinde bunu görmekle birlikte, ayıklama yapmadıkları, her türlü atasözleriyle insanların gerek olumlu, gerek ise olumsuz Kürtlerin kültürel özelliklerini görmelerini arzu ettiklerini dile getiriyor.

Tan, Kürtlerin Kürtçe sözlüklere büyük ilgi göstermesine rağman, deyimler sözlüğü ve atasözleri gibi önemli eserlere pek ilgi göstermediklerine dikkat çekerek, daha fazla ilgi beklediklerini belirtiyor.